TÜRK SİLAHLI KUVVETLERİNDE VERİLEN İNSAN HAKLARI EĞİTİMLERİ

Gün geçtikçe önem kazanan insan hakları konusunda Türk Silahlı Kuvvetleri personelini en üst seviyede bilinçlendirmek ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak maksadıyla Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde bulunan çeşitli seviyelerdeki eğitim birimlerinde insan hakları konusunda eğitimler verilmektedir. Bu kapsamda, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde verilen eğitimler aşağıda belirtilmiştir.

• Okullar ve eğitim merkezlerinde verilen insan haklarına ilişkin eğitimler:
  • Askerî liseler ve Bando Astsubay Hazırlama Okulu haftalık ders çizelgelerinde "Demokrasi ve İnsan Hakları" dersi seçmeli ders olarak bulunmaktadır.
  • Astsubay meslek yüksekokulları müfredatında yer alan "Anayasa Hukuku" dersinde insan hakları konusu işlenmektedir. Sağlık Astsubay Meslek Yüksek Okulunda ise "Meslek Etiği" başlığı altında anılan konu hakkında bilgi verilmektedir.
  • Söz konusu eğitim, Kara Harp Okulunda “Sosyal Bölümler” öğrencilerine birinci sınıfta, “Mühendislik” öğrencilerine ikinci sınıfta “Hukukun Temelleri” dersinde verilmektedir. Ayrıca; “İşletme ve Kamu Yönetimi Bölümü” öğrencilerine ikinci sınıfta “İnsan Hakları Hukuku”, “Uluslararası İlişkiler Bölümü” öğrencilerine 3’üncü sınıfta ve “Kamu Yönetimi Bölümü” öğrencilerine ise 4’üncü sınıfta “Silahlı Çatışma Hukuku” dersi verilmektedir. Ayrıca, Gülhane Askerî Tıp Fakültesi ile Hemşirelik Yüksek Okulunda da "Meslek Etiği" ve "Tıp Etiği" ana konuları altında insan hakları konusuna değinilmektedir.
  • Harp Akademileri Komutanlığında;
    • Kara, Deniz ve Hava Harp Akademileri ile Silahlı Kuvvetler Yüksek Sevk ve İdare Akademisinde Uluslararası Hukuk kapsamında “İnsan Hakları Hukuku”, “Silahlı Çatışma Hukuku” ve “Deniz Hukuku” Adli Görevlere İlişkin Dersler kapsamında “Kolluk Hukuku”, “Ceza Hukuku”, “Ceza Muhakemeleri Hukuku” ve “İnsan Hakları Kolluk Yetkileri” "Savaş Dışı Harekât Hukuku (İnsancıl Hukuk)" ve "Silahlı Çatışma Hukuku" dersleri görülmekte,
    • Komutanlık ve Karargâh Subaylığı öğrenimi süresince "Silahlı Çatışma Hukuku" eğitimi konferanslar şeklinde verilmekte,
    • Stratejik Araştırmalar Enstitüsü Harp / Harekât Hukuku Yüksek Lisans Programı kapsamında;
      • "Silahlı Çatışma Hukuku",
      • "İnsan Hakları ve İnsan Haklarının Uluslararası Alanda Korunması",
      • "Terörizm ve Uluslararası İnsancıl Hukuk" dersleri verilmektedir.
  • Türk Silahlı Kuvvetleri Barış İçin Ortaklık Eğitim Merkezi (BİOEM) Komutanlığında verilen;
    • “Silahlı Çatışma Hukuku”,
    • “Birleşmiş Milletler Askerî Gözlemci”,
    • “İnsan Ticareti İle Mücadele”,
    • “Sivil Asker Etkileşimi” kurslarında insan hakları konularında eğitim verilmektedir.”
  • Ayrıca, Kara Kuvvetleri Komutanlığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı ve Jandarma Genel Komutanlığında insan hakları konusunda yüksek lisans eğitimi yapmış personel bulunmaktadır.
• Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı sınıf okulları ile eğitim merkez komutanlıklarında düzenlenen kurslar ile subay, astsubay, uzman erbaş ve erlere insan hakları konusunda eğitimler verilmektedir.
• Acemi er eğitimi veren birlikler ve kıtalardaki erbaş ve erlere “Mehmetçik İçin Vatandaşlık Eğitimi” kapsamında, aşağıda belirtilen konularda eğitim verilmektedir.
  • Temel İnsan Hakları Eğitimi:
    • İnsan Haklarının Tanımı
    • İnsan Haklarının İşlevi
    • İnsan Haklarının İçeriği
    • İnsan Haklarını Koruma Mekanizmaları
  • Yasal Güçlendirme Eğitimi:
    • Temel Haklar ve İnsan Haklarının Korunması
    • Temel Vatandaşlık, Çalışma ve Özel Gereksinim Gruplarının Hakları
    • Temel Ceza Hukuku
    • Temel Medeni Haklar ve Medeni Yaşamın Hukuki Gereklilikleri ile ilgili Haklar
  • Çocuk Hakları Eğitimi:
    • Çocuk Haklarının Temel Kavramları
    • Çocukların Eğitimi ve Gelişimi
    • Katılım Hakkı
    • Çocuk Hakları İhlalleri
  • Kadın Hakları ve Cinsiyet Eşitliği
    • Kadınlar ve Eğitim
    • Kadınlar ve Ekonomik Yaşam
    • Kadınlar ve Yasal Eşitlik
    • Kadınlara Yönelik Şiddet
• Diğer birimlerde icra edilen muhtelif eğitimler:
  • Askerî ceza ve tutukevlerinde görevli personel Milli Savunma Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı ile yapılan protokoller çerçevesinde Adalet Bakanlığı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Personeli Ankara Eğitim Merkezinde her yıl düzenli olarak açılan kurslarda eğitime tabi tutulmaktadırlar.
  • Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesine yeni katılacak memur adayları için düzenlenen intibak kurslarında insan hakları konusuna yer verilmektedir.
  • Barışı Destekleme Harekâtı ve İç Güvenlik Harekâtına katılan birlik personeline, insan hakları konusunda uygulanacak kuralların yer aldığı eğitimler verilmektedir.
  • Yurt Dışı Mesleki Gelişim Programı kapsamında yurtdışından "Barış Operasyonlarında Uluslararası İnsan Hakları ve İnsancıl Hukuk (Course On International Human Rights And Humanitarian Law in Peace Operations)" kursu alınmaktadır.